Bezoek ons · zondag 27 september 2026, 14.00 uur
Anna Ceelenlezing
De Anna Ceelenlezing wordt dit jaar verzorgd door Peter Slegers, in de kapel van het Patersklooster aan de Wilhelminastraat in Asten.
De Anna Ceelenlezing wordt dit jaar verzorgd door Peter Slegers, in de kapel van het Patersklooster aan de Wilhelminastraat in Asten.
In de inleiding van de lezing vertelt hij over de stand van zaken van de huidige consolidatie en het weer veilig maken van de kasteelruïne Asten. Daarna komt uitgebreid zijn studie over de heerlijkheid Asten aan de orde.
Op 13 februari van dit jaar is Peter Slegers gepromoveerd te Tilburg University tot doctor in de rechtsgeleerdheid nadat hij zijn proefschrift die dag met succes had verdedigd. Het proefschrift is rechtshistorisch en empirisch van karakter en bevat ruim 750 pagina's tekst met diverse afbeeldingen, tabellen, bibliografische en archivalische bronnen alsmede vele vooral explicatieve voetnoten.
De studie GROND, GELD en GEZAG werpt nieuw licht op de positie van de heerlijkheid Asten tussen 1200 en 1800.
Slegers onderzocht minutieus hoe de heren en vrouwen van Asten hun grond, geld en gezag verwierven, behielden en soms verloren. Daarbij gaat hij in op de aard van het bezit van de heren en vrouwen van Asten, de positie van een heerlijkheid in Brabant, de personen die zich heer of vrouwe van Asten mochten noemen en de rechten die kleefden aan het bezit van een heerlijkheid.
Een bijzonder aspect daarbij is dat Asten aanvankelijk een eigengoed was van de heren van het Land van Cuijk, maar in de 14e eeuw deel uit ging maken van het hertogdom Brabant. De heren en vrouwen kwamen in een leenverhouding te staan tot de Brabantse hertogen. Vanaf 1648 werd Asten in leen gehouden van de Staten Generaal van de Republiek der Verenigde Nederlanden.
In deze studie worden de lokale Astense bronnen geconfronteerd met eigentijdse juridische werken en het algemeen geldende Brabantse leenrecht. Ondanks dat Asten een Brabants leen was, werd nog zeker tot medio zestiende eeuw in Asten het Cuijkse recht toegepast met hoofdvaart te Grave in het Land van Cuijk.
Deze studie toont verder aan hoe diverse rechten van de Astense heren en vrouwen, zoals cijnsrecht, tiendrecht, jachtrecht, ijkrecht en molendwang, door de eeuwen heen veranderden en hoe deze na de Bataafse omwenteling deels behouden bleven als zakelijke rechten.
Zijn studie over Asten is een voorbeeld voor rechtshistorisch onderzoek in verband met rechten van heren en vrouwen van heerlijkheden in Brabant. Het onderzoek biedt niet alleen inzicht in lokale en regionale geschiedenis, maar laat ook zien hoe het Brabants leenrecht in de praktijk vaak afweek van de theorie over het leenstelsel zoals beschreven door klassieke auteurs. Daarmee is deze studie waardevol voor iedereen die geïnteresseerd is in de (rechts)historie van lenen en in het bijzonder heerlijkheden in Brabant tijdens de middeleeuwen en het ancien régime.
Het excerpt van de dissertatie van Peter Slegers, 75 bladzijden, € 20,00. De opbrengst gaat geheel naar de consolidatie van de kasteelruïne.
Naar de webshop →Wij zijn ontzettend blij dat Claver Vastgoed ons de mogelijkheid heeft gegeven om die middag gebruik te mogen maken van hun prachtige kapel. De ingang van het Patersklooster is links om de hoek. Na afloop biedt 't Kwartier ons de gelegenheid om met de spreker nog even na te praten met een drankje.
Peter Slegers