Foto Rob Fritsen voor SIRIS

Welkom op de website van het kasteel van Asten

Aan de rand van de Peel, verscholen achter weelderige begroeiing liggen de romantische restanten van het meer dan 600 jaar oude kasteel van Asten. De idyllische ruïne roept een bewogen verleden op van ontginningen, oorlogen en heksenvervolgingen. De laatste oorlog is het kasteel noodlottig geworden, in 1944 vindt er een aanslag op het kasteel plaats waarbij het gebouw tot ruïne is verworden. De burcht mag dan ten onder gegaan zijn, de voorburcht staat er nog in haar volle glorie en is al de eeuwen dat ze bestaat voortdurend bewoond geweest. Tot de jaren zeventig van de vorige eeuw waren het boerenbedrijven en op dit moment biedt het  onderdak aan tegen de vijftig mensen. Af en toe staat er een ooievaar.

Hoe zit het precies met het kasteelterrein? Dit zegt Rijksmonumenten ervan.

Het kasteelterrein wordt omsloten door een ellipsvormige buitengracht uit het begin van de 17de eeuw. Daarbinnen het kasteeleiland met centraal daarop het kasteel en omgeven door een cirkelvormige gracht. Tussen de beide grachten is aan de oostzijde het terrein van de voorburcht, waarop een U-vormige bebouwing. De binnenoevers van de buitengracht zijn goeddeels als tuin in gebruik. De dubbele omgrachting dateert uit het eerste kwart van de vijftiende eeuw.

Sinds 1984 spant de Stichting Behoud Kasteelerfgoed Asten (SBKA) zich in voor het behoud van het kasteelcomplex en sinds enkele jaren ook van zijn omgeving als historische buitenplaats. De Stichting wil middels lezingen, erfgoededucatie, rondleidingen, open dagen en exposities de lokale identiteit en het historisch bewustzijn stimuleren.

Activiteiten

  • di
    05
    feb
    2019
    zo
    03
    nov
    2019
    10.00 tot 17.00 uurMuseum Kasteel Helmond

    In Kasteel Helmond is van 5 februari t/m 3 november 2019 de tentoonstelling  ‘Heksenjacht in Peelland’ te zien.

    Bezoek de website van Museum Kasteel Helmond voor de exacte openingstijden.

    De tentoonstelling is gebaseerd op het boek Duivelskwartier (uit 2015). Hierin vertelt oud journalist Johan Otten over een tot dan toe onderbelicht gebleven verhaal. Voor het eerst in de geschiedenis wordt nu ook een tentoonstelling gewijd aan het tragische lot dat tientallen vrouwen uit Zuidoost-Brabant ruim 400 jaar geleden ondergingen. Hun processen worden belicht, met speciale aandacht voor aspecten als marteling en de waterproef. Ook het toen algemene geloof in magie komt aan bod. Het rijksarchief in Brussel leent voor deze gelegenheid authentieke documenten uit.

    De regio Peelland vormde bijna 425 jaar geleden het decor voor een gruwelijke, meedogenloze mensenjacht. In het jaar 1595 vonden 25 vrouwen er de dood, de meesten op de brandstapel, nadat ze als heks waren veroordeeld. De vervolgingsgolf in dit deel van het toenmalige hertogdom Brabant is een van de grootste die in de Lage Landen hebben plaatsgevonden. De eerste arrestaties en processen vonden plaats in juni 1595 in Cranendonck. Begin juli werden een oude vrouw en een moeder met haar twaalf jaar oude dochter verbrand. Ze waren in het dorp Soerendonk beschuldigd van kwaadaardige toverij en zouden de dood van mensen en dieren, bederf van gewas en andere wandaden op hun geweten hebben. Een vrouw uit Maarheeze, die ook werd verdacht, pleegde in gevangenschap zelfmoord op de zolder van het kasteel van Cranendonck.

    De tentoonstelling in Kasteel Helmond is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met Johan Otten en Jan van der Heijden van het Anna Ceelen Huis in Asten, documentatiecentrum over hekserij bij de kasteelruïne.

  • vr
    06
    sep
    2019

    20.00 uurIn de Gloria aan de Lindestraat 1 in Asten

    DE 5E ANNA CEELEN LEZING Datum: 6 september, 20.00 uur

    • Kosten: € 7,50
    • Locatie: In de Gloria, Lindestraat 1, Asten
    • Inleider: dr. Hans de Waardt
    • Onderwerp: Nieuwste inzichten over heksenjacht toegelicht
    • Organisatie: Anna Ceelen Huis

    Prominent onderzoeker plaatst Peellands drama in breed perspectief

    Dr. Hans de Waardt, een Nederlands cultuurhistoricus die internationaal bekendheid geniet als onderzoeker op het gebied van de heksenvervolging, verzorgt op vrijdag 6 september de jaarlijkse Anna Ceelen Lezing. Ze wordt gehouden op de locatie In de Gloria, het voormalige protestantse kerkje aan de Lindestraat 1 in Asten. De Waardt, verbonden aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, is als geen ander in staat de dramatische Peellandse heksenjacht van 1595 te plaatsen in een breder kader en zicht te geven op omstandigheden en mechanismen die er hier en elders aan ten grondslag lagen.

    De lezing is een activiteit van het Anna Ceelen Huis, het bij de Astense kasteelruïne gevestigde documentatiecentrum voor de studie van hekserij. Anna Ceelen was het laatste slachtoffer van de heksenjacht die in deze regio vijfentwintig vrouwen het leven kostte. Ze zouden in dienst zijn getreden van de duivel en in zijn opdracht door toverij dood en verderf hebben gezaaid. Onder marteling bekenden ze de meest bizarre daden, zoals het vliegend door de lucht bezoeken van nachtelijke feesten met hun satanische leidsman.

    Het onderzoek naar hekserij en magie kreeg in de jaren tachtig van de vorige eeuw krachtige impulsen door de vorming van een landelijke studiegroep, waarvan ook De Waardt deel uitmaakte. Er verscheen een reeks publicaties, bundels met nieuwe gegevens en inzichten, en ook twee proefschriften. Een daarvan was in 1991 het proefschrift van Hans de Waardt: ‘Toverij en Samenleving: Holland 1500-1800’. De studiegroep is gestopt, maar De Waardt is nog wel actief binnen de Arbeitskreis Interdisziplinäre Hexenforschung, een gezelschap van wetenschappers uit verschillende landen dat congressen organiseert en bevindingen uitgeeft in een boekenreeks. Vanuit de invalshoek van hekserij en magie heeft hij zich ook beziggehouden met de medische geschiedenis en speciaal die van de psychiatrie.

    De spreker gaat in de lezing in op de magische cultuur en het concept van duivelse betrokkenheid, en stelt zich daarbij de vraag hoe mensen elkaar zulke verschrikkelijke dingen kunnen aandoen als destijds gebeurde. De vervolging in de Lage Landen benadert hij vergelijkenderwijs: wat verklaart bijvoorbeeld de verschillen tussen vervolging in de Franstalige en Nederlandstalige delen van Vlaanderen en Brabant? En wat valt te zeggen over de verschillen tussen de rijke kustprovincies en de arme, dunbevolkte binnenlandse gewesten? Het gedegen onderzoek in de recente geschiedenis heeft al veel verhelderd, maar De Waardt maakt duidelijk dat er ook nog genoeg te ontdekken valt. Hij benadrukt in zijn lezing ook dat het magisch wereldbeeld tot op de dag van vandaag voortleeft, dat het geloof in bovennatuurlijke krachten niet alleen iets van het verleden is. Hij illustreert dit met voorbeelden uit de praktijk.

    De eerdere lezingen in de reeks werden gegeven door Vera Hoorens (hoogleraar sociale en culturele psychologie in Leuven), Paul van der Velde (hoogleraar Aziatische Religies in Nijmegen), Jan Bart Gewald (hoogleraar en directeur van het Afrika-Studiecentrum Leiden) en Gerard Rooijakkers (oud-hoogleraar Nederlandse etnologie in Amsterdam).
    De lezing op vrijdag 6 september begint om 20.00 uur. De toegangsprijs is 7,50 euro. Aanmelden kan via de site www.indegloria.nl (onder agenda). De lezing is aanvullend en verdiepend met betrekking tot de tentoonstelling ‘Heksenjacht in Peelland’, die nog tot en met 3 november te bezoeken valt in kasteelmuseum Helmond.

Sluit Menu